23 september 2019

herfst & schrijven

IMG_0255

Wat maakt het herfst? 

Dat de blaadjes van de bomen vallen? Dat de nachten langer worden dan de duur van het daglicht? Dat de kalender zegt dat het herfst is? Dat de temperatuur vandaag weer een stuk lager is dan gisteren? Dat er hazelnoten op straat liggen? Dat er pompoenen in de supermarkt liggen?

Voor mij is het een combinatie van al die dingen. Het is ook de periode waarin het schrijven voor mij weer makkelijker gaat. Het is alsof de kortere dagen me heel zachtjes in de stemming van beschouwen en onderzoeken duwen. Het valt me ieder jaar weer op dat mijn schrijven meebeweegt op het ritme van het jaar. In de lome zomermaanden schrijf ik een stuk minder dan in de herfst en winter.  Schrijven is een fijne manier om langzaam van het ene seizoen in het andere over te glijden. Het is afsluiten en vooruitkijken. Schrijf je mee?


Schrijf eens over:

  1. Wat waren de hoogtepunten van de zomer?
  2. Waar kijk je in de herfst naar uit?
  3. Waar heb je veel aandacht aan besteed in het afgelopen seizoen?
  4. Wat was het resultaat daarvan?
  5. Wat laat je achter (en ga je niet meer mee verder)?
  6. Waar wil je de komende tijd op focussen (bijv. werk, gezin, creativiteit, gezondheid etc)?
  7. Met wie ga je de komende maanden tijd doorbrengen?
  8. Wat wil je dan gaan doen met elkaar?
  9. Hoe wil je je voelen?
10. Wat wil je ervaren?

(zie de tips voor meer informatie)

21 september 2019

pauzemomenten

IMG_0274

Heel rustig dwalen de mistflarden over het veld. Het is eigenlijk best fris, maar dit schitterende begin van de ochtend doet me de kou vergeten. Ik sta even stil om van de opkomst van de zon te genieten en te zien hoe de damp over de sloot heen trekt. Het is stil. Geen wandelaars, geen loslopende honden, geen fietsers op het fietspad, op de achtergrond is alleen het gefluit van vogels en het voorbijrazende verkeer op de snelweg hoorbaar als een soort meditatieve urban sound (zie ook het kleine filmpje op Instagram).

Terwijl ik de schoonheid probeer te vangen in een foto moet ik ineens denken aan de woorden stil staan. Stil staan in de zin van een pauzemoment nemen. Een pauze om werkelijk te kijken wat er in mij en om mij heen is. Het maken van een foto is tijdens het wandelen mijn pauzemoment. Wat zie ik? Kan ik dat met een foto vangen? Wat voel ik?

Vrijwel onmiddellijk komt ook de vraag op hoe het komt dat het hier zo eenvoudig is in tegenstelling tot thuis. Allereerst is er het groen en mijn eigen gemoedsrust. Ontspannen en gedachten niet al te veel aandacht geven zijn op deze plek eenvoudig. Er is niets anders dan het nu omdat ik me kan focussen op het beeld dat ik maak, de dingen die ik zie, voel en/of hoor. Dicht bij mezelf blijven lijkt in deze situatie een stuk simpeler dan thuis. Toch neem ik iets van dit moment mee naar huis. Het bewust stil staan bij, ook al is het maar 5 minuten, kan me zoveel brengen. Tijd om daar weer eens wat meer aandacht aan te besteden.


Schrijf eens over:

- Waar vind ik ontspanning?
- Wat geeft mij rust?
- Wie of wat geeft mij inspiratie?
- Wat komt en gaat?
- Waar zou ik mijn aandacht op willen richten?

16 september 2019

ZEN-schrijven

Geen flauw idee waar ik het voor het eerst zag staan de term ZEN-schrijven, maar al snel ging ik naar de site en vond een overzicht met data. En zo zat ik zaterdagochtend al vroeg op de fiets om een klein uur te gaan schrijven aan de rand van de binnenstad. Ik stapte om even voor half 10 een lichte kamer binnen met een gezellige schrijftafel.

IMG_0247

Na een superkorte inleiding gingen we aan de slag. Schrijven in stilte, waarbij het uitgangspunt steeds weer deze prachtige schaal met herfstoogst is. Ik merkte dat ik vooral cascades schreef. Dan begin je met beschrijven van wat je ziet en zodra er iets anders opkomt, volg je dat. Was dat de opdracht? Nee, want er was geen specifieke opdracht met een schrijfvorm. Er was een schaal met oogst en we werden uitgenodigd om steeds weer terug te keren naar dat wat er voor ons ligt en daarover te schrijven - zo specifiek mogelijk. Daar zit ook de overeenkomst met meditatie in: het steeds weer terugkeren naar.

Natalie Goldberg noemt het overigens geen Zen schrijven, maar writing practice. In een mooi interview geeft ze het verschil aan tussen writing practice en schrijven als kunstvorm:

There’s a difference, though, between writing as practice and writing as art: Writing as practice is an acceptance of your whole mind and whatever comes through you, moment by moment. Writing as art is taking what comes through you and directing it. Writing practice is the whole ocean, but when you’re creating art, you dig a canal and direct the force of the water in a particular way. 

Het is wat ik vandaag ook ervaren heb. Ik had kunnen schrijven over de herfst (het figuurlijke kanaal), maar in plaats daarvan kwam ik via het schrijven terecht op verschillende plekken in de stad, bij het plakkerige blad van de passiebloem en het wonderlijke leven van anderen waarover ik me verbaas. Het is inderdaad een duik in de oceaan van herinneringen, gedachten en ervaringen die deze manier van schrijven zo kenmerkt. Iedere duik die ik neem laat me weer wat anders zien.

De schrijfsels worden niet gedeeld. Is dat fijn? Ja, eigenlijk vond ik dat wel fijn vandaag. Het maakte dat ik echt geen enkele rem ervoer op wat ik schreef. Dat wil er soms toch echt nog wel eens zijn als ik in een groep schrijf. Ik kon echt alles schrijven.

En toch is er ook een gevoel van jammer. Mijn eigen tekst voorlezen zorgt voor een verdieping van de ervaring. Waar ik door het snelle schrijven soms de emotie wel beschrijf, maar niet doorleef, is het wel altijd voelbaar als ik mijn tekst hardop voorlees. Juist als de houding van de luisteraar er een is van alleen maar luisteren, zonder commentaar te geven.

Terugkijkend op dat kleine uur schrijven denk ik dat het niet zo anders is dan dat wat ik thuis doe met dagboekschrijven. Wat wel anders is, is dat ik het samen met anderen doe én dat ik een mogelijk onderwerp krijg aangedragen. Ik ga mijn agenda maar eens checken of ik nog een paar keer kan meedoen.

IMG_0250
                     (Dit gebouw heeft zo'n prachtig trappenhuis)


Schrijf eens over

Wanneer je gaat wandelen neem dan eens wat "oogst" mee. Leg het op een schaal. Pak je schrijfspullen. Besluit hoeveel regels tekst je gaat schrijven en tel die eventueel al van te voren af in je schrijfboekje.

Sluit je ogen. Adem een paar keer bewust in en uit. Doe je ogen open en schrijf over het eerste wat je ziet.

05 september 2019

moeiteloos

moeiteloos

Wat gaat moeiteloos, was een vraag die ik las. 
Een mooie vraag om over te mijmeren als ik wandel. 

Want wat is moeiteloos eigenlijk? Van Dale zegt: zonder moeite, gemakkelijk. Daarop verder associërend kom ik op woorden zoals eenvoudig, soepel, met gemak, zonder al te veel inspanning.

Het vallen van regendruppels gaat schijnbaar moeiteloos, net zo als het voorbij drijven van wolken, water dat stroomt of het dwarrelen van bladeren. De zomer lijkt moeiteloos over te gaan in de herfst. Er is niemand die duwt, trekt of roept dat hij nu toch echt wel aan de beurt is. Het is gewoon tijd om van het een over te gaan in het ander.

Ik probeer het te betrekken op mijn eigen leven. Waar kan ik moeiteloos over gaan van het een in het ander? Wat kan ik moeiteloos loslaten? Wat doe ik zonder moeite (maar niet op de automatische piloot)? Waar zou ik willen dat het met minder moeite zou mogen gaan? Wat kost mij moeite? Er komen zoveel vragen op waar ik ook niet meteen een antwoord op heb. Dat hoeft ook niet. Het zijn fijne vragen om mee te nemen op een wandeling. Soms vind ik een antwoord om de hoek. Soms moet ik er wat langer voor lopen.

Vandaag vond ik een antwoord halverwege de vroege ochtendwandeling. Loslaten gaat me momenteel goed af. Het is misschien niet helemaal moeiteloos, maar ik merk dat het eenvoudiger geworden is. Het loslaten van de pubers; het loslaten van spullen; het loslaten van het denken hoe dingen moeten gaan volgens de "wereld"; het loslaten van het idee dat we samen moeten ontbijten. Die kleine opsomming levert me een gevoel van enorme oogst op. Tevreden stap ik na 20 minuten weer het huis binnen. Klaar voor de dag. Klaar om met echte aandacht hier en daar nog een helpende hand toe te steken als daar om gevraagd wordt.


Verder schrijven

1. Wat gaat moeiteloos?
2. Wat kost veel moeite?
3. Wat kun je doen om dat soepeler te laten verlopen?

En natuurlijk kun je ook de vragen uit mijn tekst gebruiken.

04 september 2019

nieuw schooljaar

2D4F503A-67C1-4F39-8131-D590AF5FD985

Dwalen door winkels met schoolspulletjes. Zo heerlijk om te doen. Maar ik heb niets nodig. De kinderen hebben alles al ingeslagen voor de zomervakantie. En toch... het voelt alsof ik in de snoepwinkel sta. Zoveel leuks om uit te kiezen. Ik koop niets. Ik heb genoeg nieuwe schriftjes (te veel zelfs). 

Het nieuwe schooljaar is altijd weer een markeringspunt vind ik. Zeker als de zomervakantie in de laatste periode valt en het schooljaar dus in september begint. Het is de maand waarin de dagen zichtbaar korter worden. De maand waarin blaadjes beginnen te verkleuren. De maand waarin de druiven in mijn tuin langzaam maar zeker rijpen om geplukt te worden. De maand waarin de losse structuur van de vakantie overgaat in weer leven met de klok.

Maar september is ook altijd de maand waarin ik structuur met open armen kan ontvangen. Het is eenvoudiger om vanuit een vaste structuur (dagindeling) te werken. De enorme keuze aan mogelijkheden (zoals die er in een vakantie zijn) is er niet meer. Er zijn schooltijden, clubjes, lessen e.d. die een groot deel van de weekindeling bepalen. Dat maakt het leven een stuk eenvoudiger en overzichtelijker. Maar het maakt me ook bewust dat ik voor sommige dingen maar een beperkte tijd heb.

Deze septembermaand staat er bijvoorbeeld het declutteren van twee kasten in de huiskamer op het programma. Als dat klaar is, kunnen we beginnen met het anders indelen van de kasten én de kamer. Op die manier ontstaat er een plek waar wij als volwassenen 's avonds rustig een boek kunnen lezen, terwijl de pubers tv kijken. Het opschrijven van dat ene verlangen is niet genoeg om in beweging te komen. Wanneer ik het verlangen onderverdeel in kleine acties, zoals het het uitzoeken van boeken, spelletjes en knutselmateriaal, dan wordt het al meer behapbaar. Daarnaast staat er een deadline voor wanneer dit allemaal klaar moet zijn. Daarmee ontstaat er niet alleen veel duidelijkheid, maar is er ook meer innerlijke drive om een klus daadwerkelijk uit te voeren en af te ronden.

En jij? Wat betekent de maand september voor jou?


Verder schrijven

Neem de vraag over en schrijf direct daarna je antwoord op. Komt er geen tekst meer? Ga dan door naar de volgende vraag.

1. Wat wil je de komende maand echt gedaan krijgen?
2. Wat heb je nodig om dat verlangen werkelijkheid te kunnen laten worden?
3. Wie kan je daarbij helpen?
4. Welke kleine acties kun jij aan je verlangen koppelen?

(schrijftips)

27 augustus 2019

verlies

stack

Aan de overkant van deze stapel staan nu alleen nog maar stronken. Takken liggen opgestapeld. De grond is bezaaid met splinters hout. Zo ziet verlies eruit, denk ik als ik er langs fiets. Ik ben nog niet in staat om het te bevatten. Er zijn nog verse herinneringen aan hoe het was. Met geen mogelijkheid kan ik me een beeld te vormen van hoe het na nu zal worden.

Hoewel de houtkap i.v.m. de essentaksterfte ver van te voren was aangekondigd, valt het me toch zwaar. Zoveel bomen zijn er verdwenen op mijn favoriete korte wandelroute. Overal waar ik kijk, vallen gaten en liggen stapels stammen. Mijn hoofd snapt het. Maar in mijn hart doet het zeer. Iedere keer als ik langs dit stukje bos fiets wordt de pijn een beetje minder en raakt het nieuwe beeld een beetje meer vertrouwd.

Thuis mijmer ik nog wat verder. Het leven is vol van afscheid nemen. Er zijn grote gebeurtenissen, zoals het verlies van een dierbare. Dat zijn de gebeurtenissen die met verdriet gepaard gaan. Maar afscheid zit ook in kleine dingen. Ik neem afscheid van de drie kwartier werken als ik mijn computer dichtklap. Dan kan ik me juist heel voldaan voelen en al een beetje verlangen naar het volgende moment van schrijven. Ik neem afscheid van meer dan de helft van mijn vazen wanneer we een kast uitmesten. Dankbaarheid is wat ik voel. Ze hebben bossen bloemen ontvangen en in leven gehouden.

Dankbaar ben ik ook voor dat blauwe driehoekje dat op een van de bomen is gespoten. Een kleine waarschuwing die levens kan redden. Het leven van de boom mag dan over zijn, dat kleine symbool voorkomt hopelijk dat er een mensenleven verloren gaat.


Verder schrijven

Vandaag geen vragen, maar aanvulzinnen.
Bepaal van te voren hoeveel je per zin wil schrijven (bijvoorbeeld 5 regels).

1. Vandaag zag ik...
2. Wat me raakte...
3. Het doet me denken aan...

(7 schrijftips)

26 augustus 2019

stil leven

IMG_0101

Veertjes, stenen, eikeltjes en hazelnoten. Meer was er niet nodig voor dit kleine stilleven. Met een glimlach constateerde ik dat ons vakantiehuisje nu ook een thuis geworden was, ook al waren we hier maar net een paar dagen. Het was een zichtbaar teken van groei in ons gezin, maar ook van oogst.

Mijmerend over het woord stilleven kwam er ineens het woord splitsen boven: stil-leven. Tja, dat is het ook. Vakantie is ook een vorm van stil leven. De uren die ik alleen ben, breng ik grotendeels in stilte door. Juist dat geeft me de kans om mijn hersenen te laten afdwalen en om ideeën boven te laten komen.

De afwezigheid van spullen, die soms het huis overspoelen, is ook iets dat bijdraagt aan stil leven. Het is een teruggaan naar de essentie. Juist die gedachte wekt een verlangen en wat vragen op. Na de vakantie wil ik echt weer eens met een nieuwe blik door het huis gaan. Wat heb ik nodig? Wat mag een andere bestemming krijgen? Waar kan het minder? Waar is er schoonheid?

Ik schrijf het op. Niet om werkelijk meteen acties te bedenken en om het thuis onmiddellijk uit te gaan voeren. Het schrijven heeft als doel om mijn hoofd lucht te geven. Als het eenmaal op papier staat, dan hoef ik het niet meer te onthouden en is er weer ruimte voor andere invallen. Op een later moment kan ik dan bekijken wat prioriteit heeft.

***

Verder schrijven:

1. Stilte is voor mij...
2. Wat zie ik als ik terugkijk op de afgelopen maanden?
3. Waar kijk ik naar uit voor de komende maanden?
4. Wat heeft nog tijd nodig om te rijpen?
5. Welke vruchten kan ik nu al plukken?

(zie ook de 7 Tips voor het verder schrijven

25 augustus 2019

Na de vakantie...

IMG_0128

De zomervakantie is voor mij altijd het moment van terugblikken én vooruitzien. In deze periode heb ik veel meer het gevoel dat er een ommekeer plaatsvindt dan bij de jaarwisseling. Het is ook zoveel makkelijker om plannen te bedenken, die voortborduren op dat wat ik tot nu toe bereikt heb. Ik wilde niet wachten op het juiste moment en op een website die al helemaal naar mijn zin zou zijn. Gewoon maar beginnen en zien waar het schip strandt, leek me de beste optie.

Het is mijn plan om te gaan schrijven over wat het seizoen me brengt en welke vragen dat bij me oproept. Vragen die ik graag met je wil delen in volgende blogs.